ایده ارائه «سیمکارتهای سفید و طلایی» برای ایجاد دسترسی دائمی و بدون محدودیت به اینترنت برای گروهی خاص، فراتر از یک تصمیم فنی، یک بیانیه آشکار علیه عدالت اجتماعی است. این طرح، در عمل جامعه را به دو دسته شهروندان درجه یک و درجه دو تقسیم میکند: عدهای «ممتاز» با دسترسی آزاد به شاهراههای اطلاعاتی جهان، و اکثریتی که در کوچهپسکوچههای اینترنت محدود شده، محصور باقی میمانند. چنین سیاستی، نه تنها یک شکاف دیجیتال، بلکه یک آپارتاید مدرن را پایهگذاری میکند که بذر کینه و نفرت را در دل جامعه خواهد کاشت.
وقتی تبعیض، خشم عمومی را شعلهور میکند
هیچ چیز به اندازه احساس تبعیض و نابرابری، اعتماد عمومی را نابود نمیکند. وقتی یک شهروند عادی، یک دانشجو، یک کارآفرین یا یک پژوهشگر برای دسترسی به ابتداییترین اطلاعات با انواع موانع و فیلترها روبرو است، اما همزمان میشنود که گروهی خاص به واسطه جایگاه خود از اینترنت بدون محدودیت بهرهمند هستند، حس تحقیر و خشم در وجود او شعلهور میشود.
این سیاست، این پیام خطرناک را به مردم میدهد که قانون و حقوق برای همه یکسان نیست. این رویکرد، به طور مستقیم به افزایش انزجار از ساختار حاکمیت و تمام نهادهایی منجر میشود که چنین تبعیضی را روا میدارند یا در برابر آن سکوت میکنند. این خشم فروخورده، سرمایه اجتماعی را که لازمه ثبات هر کشوری است، به تدریج از بین برده و جامعه را به سمت دوقطبیشدن و تقابل سوق میدهد. در واقع، این طرح بیش از آنکه یک راهکار باشد، یک کاتالیزور برای تعمیق شکاف میان مردم و حکومت است.
حکم تبعیض در ترازوی عدل اسلامی
از منظر اسلام، عدالت نه یک گزینه، بلکه یک اصل بنیادین و غیرقابل معامله است. ایجاد هرگونه تبعیض ناروا میان افراد جامعه، گناهی بزرگ و در تضاد کامل با روح شریعت محسوب میشود. دین اسلام برای برپایی قسط و عدل آمده است و هر سیاستی که منجر به نابرابری و ایجاد حسرت و کینه در دل مردم شود، سیاستی غیراسلامی و حرام است.
قرآن کریم به صراحت، هرگونه داوری و حکمرانی را منوط به رعایت عدالت میداند و حتی کینه و دشمنی را دلیلی برای خروج از مسیر انصاف نمیداند.
- خداوند در قرآن میفرماید که دشمنی با یک گروه نباید شما را وادار کند که عدالت را زیر پا بگذارید؛ بلکه باید عدالت پیشه کنید که به تقوا نزدیکتر است (برگرفته از آیه ۸ سوره مائده). وقتی در مقابل دشمن نیز باید عادل بود، چگونه میتوان تبعیض میان شهروندان خودی را توجیه کرد؟
- در آیهای دیگر، خداوند امر میکند که امانتها به صاحبانشان بازگردانده شوند و هنگام حکمرانی میان مردم، به عدالت حکم شود (برگرفته از آیه ۵۸ سوره نساء). امکانات عمومی مانند اینترنت، امانتی در دست حکومت است و توزیع ناعادلانه آن، مصداق بارز خیانت در امانت و بیعدالتی است.
این آیات به وضوح نشان میدهند که ایجاد دسترسی ویژه برای عدهای و محروم کردن دیگران، عملی مردود و حرام است که با هیچ منطق دینی قابل دفاع نیست.
نتیجهگیری: راهی جز عدالت نیست
طرح سیمکارتهای رنگی و اینترنت طبقاتی، مسیری اشتباه است که به مقصدی جز افزایش نارضایتی عمومی و تعمیق بیاعتمادی ختم نخواهد شد. این سیاست نه تنها مشکلات کشور را حل نمیکند، بلکه با زیر پا گذاشتن اصل عدالت، به صورت مستقیم به پایههای مشروعیت خود آسیب میزند. راه حل واقعی، نه در ایجاد جزایر انحصاری برای خواص، بلکه در به رسمیت شناختن حق دسترسی آزاد به اطلاعات برای همه شهروندان و تلاش برای فراهم آوردن اینترنت پرسرعت و بدون تبعیض برای تمام مردم ایران است. هر راهی غیر از این، تنها به انباشته شدن خشم و نفرت در جامعه منجر خواهد شد.
